Sat 30 May 2009
Kolejne próby
Autor: admin, kategoria: Ekonomia
Brak komentarzy
Wzrosły rozmiary produkcji i przedsiębiorstw. Dawne warsztaty i manufaktury przekształciły się w wielkie zakłady pracy. Następowała koncentracja kapitału i kumulacja ogromnych bogactw u niektórych potentatów finansowo-gospodarczych – w dziedzinie wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej, kolejnictwa, bankowości itd. Procesy te wywołały wzmożone zainteresowanie organizacją i zarządzaniem u właścicieli środków produkcji. Chodziło o taką organizację pracy, która zapewniałaby wysoką wydajność i maksymalizację zysków. Powstał bowiem rozdźwięk między możliwościami nowej techniki, a wydajnością pracy robotników. Pojawiło się obiektywne zapotrzebowanie na badanie i usprawnianie organizacji pracy. Początki rozwoju nauki organizacji i zarządzania przypadają na przełom wieku XIX i XX. W 1903 r. ukazała się praca naukowa z tej dziedziny pt. „Zarządzanie warsztatem wytwórczym”. Jej autorem był amerykański inżynier Frederic Winslow Taylor (1856-1915). Skoncentrował się on na usprawnianiu pracy na pojedynczym stanowisku pracy i w brygadzie roboczej. Za pomocą obserwacji, analiz i pomiarów stwierdził, że wydajność pracy robotnika zależy od sprawnych narzędzi pracy i od sposobu jej wykonywania. Prowadził szczegółowe badania obejmujące proste czynności i ruchy. Obiektem badań był celowo dobrany i dobrze wynagradzany robotnik, wykazujący najwyższą sprawność. Za pomocą analizy jego czynności starał się wyeliminować ruchy zbędne, ustalając w ten sposób optymalny model wykonania zadania. Na tej podstawie określano normy pracy i zasady systemu akordowego. Jednocześnie wprowadzano zmiany w zarządzaniu przedsiębiorstwem w kierunku modelu funkcjonalnego. Praca robotnika była planowana, rozliczana i nadzorowana przez wyspecjalizowanych urzędników firmy i majstrów. System Taylora przyniósł w początkowym okresie wzrost wydajności pracy i oszczędności (zwalnianie robotników nie wykonujących normy). Był to jednak system nadmiernie eksploatujący robotników, niszczący ich pod względem fizycznym i psychicznym. Po kilku latach stał się przedmiotem krytyki i protestów.